Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych – program innowacji metodyczno-programowej

Opublikowano: 4 lutego 2020 roku

Temat innowacji: Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych ucznia z dysfunkcją narządu słuchu

Spis treści:

Wstęp

I Zakres innowacji

II Motywacja wprowadzenia innowacji

III Cele innowacji

IV Metody i formy pracy z uczniem

V Przewidywane osiągnięcia

VI Tematyka zajęć

VII Ewaluacja

VIII Literatura

Wstęp

Rozwój mowy stanowi proces bardzo złożony i wiele warunków musi być spełnionych, aby przebiegał bez zakłóceń. W naturalnych warunkach mowa przez większość dzieci jest przyswajana bez specjalnego trudu. Jeśli dziecko od urodzenia dotknięte jest wadą słuchu, mowa może nie rozwijać się właściwie albo będzie rozwijała się z opóźnieniem.

W przypadku dziecka z wadą słuchu wskazane jest stworzenie najkorzystniejszych warunków, które pozwolą uzyskać prawidłowy rozwój tej funkcji. Szczególną troską należy otoczyć te dzieci, które nie słyszą od urodzenia. Zaopatrzenie ich w aparaturę wzmacniającą dźwięki z otoczenia i podjęcie wczesnej rehabilitacji, rewalidacji i edukacji w tym zakresie, pozwoli na wytworzenie się w polach mózgowych obszarów odpowiedzialnych za funkcje mowy, tak by żaden czynnik nie zaburzał naturalnego jej rozwoju.

I Zakres innowacji

W wyniku przeprowadzonej diagnozy, zaleceń z orzeczenia, opinii z poprzedniego etapu kształcenia, rozmów z rodzicami, psychologiem szkolnym, nauczycielami i własnych obserwacji wynika, że uczeń klasy 1 szkoły podstawowej wymaga indywidualnego wsparcia polegającego na usprawnianiu sfery komunikacyjnej, rozwijaniu zrozumiałości wypowiedzi, wzbogacaniu zasobu słowno-pojęciowego w codziennych doświadczeniach, usprawniania fonologicznego i treningu słuchowego oraz ćwiczeń artykulacyjnych.

Program innowacji pt. Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych ucznia z dysfunkcją narządu słuchu będzie realizowany od listopada do czerwca roku szkolnego 2019/2020 z możliwością kontynuowania w kolejnych latach. Miesiące wrzesień i październik 2019 roku poświęcone będą diagnozie i obserwacji w celu właściwego dostosowania metod i form do pracy z uczniem.

Zajęcia innowacyjne będą odbywać się w ramach obowiązkowych zajęć rewalidacyjnych z zakresu korygowania wad mowy jako element prowadzonych zajęć raz w tygodniu i będą dostosowane do indywidualnych potrzeb i możliwości ucznia. Czas przeznaczony na realizację poszczególnych zagadnień jest dostosowany do indywidualnych potrzeb i możliwości ucznia.

II Motywacja wprowadzenia innowacji

Uczeń z dysfunkcją narządu słuchu wymaga indywidualnego podejścia od najmłodszych lat, aby mógł odnaleźć się wśród rówieśników i na miarę swoich możliwości funkcjonować w społeczeństwie.

Na podstawie wieloletnich obserwacji i przeprowadzonych diagnoz pracując w szkole specjalnej zauważyłam, że brak systematycznej pracy i wsparcia dla ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, powoduje pogłębianie się danych wad i trudności, a tym samym uniemożliwia właściwe funkcjonowanie w środowisku. Dlatego główną przyczyną wprowadzenia innowacji jest potrzeba objęcia opieką i wsparciem zarówno ucznia, jak i jego rodziców w celu właściwego kształtowania i rozwijania umiejętności komunikacyjnych dziecka z wadą słuchu.

III Cele innowacji

Cel główny:

  • Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych ucznia z dysfunkcją narządu słuchu.

Cele szczegółowe:

  • rozwijanie percepcji słuchowej,
  • usprawnianie słuchu fonematycznego,
  • rozwijanie umiejętności pragmatyczno-semantycznych,
  • poszerzanie zasobu słowno-pojęciowego,
  • rozwijanie umiejętności artykulacyjnych,
  • doskonalenie zrozumiałości wypowiedzi,
  • rozwijanie prozodii mowy,
  • rozbudzanie wiary we własne siły i możliwości.

IV Metody i formy pracy z uczniem

W terapii logopedycznej rzadko stosuje się tylko jeden rodzaj metod, co wynika z konieczności realizowania zasady kompleksowych oddziaływań. Wybór metod zawsze jest uwarunkowany rodzajem zaburzenia, wiekiem i możliwościami dziecka. W przypadku ucznia, względem którego realizowane będą działania programu innowacji, mamy do czynienia z niepełnosprawnością sprzężoną: niedosłuchem i autyzmem.

Z uwagi na występujące u dziecka deficyty i zaburzenia, wybór metod i form będzie różnorodny:

  1. Ćwiczenia ortofoniczne.
  2. Metoda wyjaśniania położenia narządów mowy.
  3. Kontrola wzrokowa (metoda wzrokowa).
  4. Ćwiczenia autokontroli słuchowej.
  5. Ćwiczenia kinestezji artykulacyjnej.
  6. Metoda dotyku i czucia skórnego.
  7. Metody alternatywnej komunikacji.

V Przewidywane osiągnięcia

Uczeń:

  • rozwinie percepcję słuchową,
  • usprawni słuch fonematyczny,
  • rozwinie umiejętności pragmatyczno-semantyczne,
  • poszerzy zasób słowno-pojęciowy,
  • rozwinie umiejętności artykulacyjne,
  • usprawni zrozumiałość wypowiedzi,
  • rozwinie prozodię mowy,
  • rozbudzi wiarę we własne siły i możliwości.

Nauczyciel:

  • wzrost kompetencji do pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
  • nawiązanie i utrzymywanie współpracy z innymi logopedami pracującymi z dziećmi z dysfunkcją narządu słuchu,
  • doskonalenie umiejętności i metod pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi poprzez samodoskonalenie, studiowanie literatury fachowej,
  • podtrzymywanie współpracy i wymiana doświadczeń z innymi specjalistami pracującymi z uczniem,
  • współpraca z rodziną chłopca w celu nawiązania pozytywnych relacji służących uzyskaniu skutecznych efektów terapii.

VI Tematyka zajęć

Lp. BLOK TEMATYCZNY RODZAJ ĆWICZEŃ ILOŚĆ GODZIN EFEKTY
1.trening słuchowy  – ćwiczenia reakcji na dźwięki
– ćwiczenia rozpoznawania dźwięków
– ćwiczenia lokalizowania dźwięków
12  
2.ćwiczenia fonologiczne– wyróżnianie sylab i głosek w wyrazach, wyrazów w zdaniu
– wymyślanie rymujących się wyrazów (czytanie, pisanie, szukanie obrazków)
– układanie wyrazów w kolejności od najkrótszego do najdłuższego 
– rysowanie przedmiotów zaczynających się, kończących, lub mających w środku daną głoskę
– słuchanie wierszy, w których występują dźwięki do naśladowania
– dobieranie w pary wyrazów, które różnią się tylko jedną głoską
9  
3.ćwiczenia rozwijające umiejętności pragmatyczno-semantyczne– wyjaśnianie znaczenia wyrazów
– określanie znaczenia podobnych wyrazów
– ćwiczenia w przekazywaniu informacji do odbiorcy
9  
4.bogacenie zasobu słowno-pojęciowego– definiowanie nowych pojęć
– określanie pojęć
9  
5.ćwiczenia aparatu oddechowego i artykulacyjnego– ćwiczenia żuchwy, języka, warg, policzków, podniebienia miękkiego
– ćwiczenia mobilizujące wyłącznie aparat oddechowy
– ćwiczenia w oddychaniu brzuszno-przeponowym
– łączenie ćwiczeń oddechowych z ruchami rąk, nóg i tułowia
– ćwiczenia oddechowe z jednoczesnym wypowiadaniem głosek
– ćwiczenia oddechowe powiązanie z mówieniem i śpiewaniem
9  
6.rozwijanie zrozumiałości wypowiedzi– opowiadanie historyjek
– nazywanie obrazków
– odpowiadanie na zadawane pytania
– układanie pytań do przeczytanego tekstu
8  
7.rozwijanie prozodii mowy– różnicowanie i realizowanie wyrazów i wypowiedzi w różnorodnym tempie
– różnicowanie i realizowanie wysokości wyrazów
– akcentacja i rytmizacja wyrazów (dwu­‍‑, trzy­‍‑ i wielosylabowych) oraz wypowiedzi (realizowanie, określanie oraz różnicowanie)
– melodyzacja zdań oznajmujących, przeczących oraz pytających
– określanie i różnicowanie wypowiedzi nacechowanej emocjonalnie
8  

VII Ewaluacja

Wprowadzenie innowacji w oparciu o autorski program pt. Doskonalenie umiejętności komunikacyjnych ucznia z dysfunkcją narządu słuchu poprzedzone było diagnozą logopedyczną, analizą dokumentacji lekarskiej, informacji zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, informacji od rodziców, opinii z poprzedniego etapu edukacyjnego, wywiadu z panią psycholog i bieżących obserwacji w celu uzyskania jak najbardziej obszernych informacji o uczniu z dysfunkcją narządu słuchu.

Aby informacja zwrotna o celowości prowadzenia zajęć z uczniem była miarodajna i pełna, opracowana zostanie szczegółowa analiza efektywności prowadzonych zajęć. Uzyskane wyniki pozwolą określić stopień realizacji założonych celów i pomogą wyciągnąć wnioski, zaplanować pracę i ewentualnie zmodyfikować metody pracy. Podjęta zostanie także decyzja o ewentualnej kontynuacji innowacji w kolejnych latach.

Wszystkie wyniki i uwagi zostaną opracowane w sprawozdaniu końcowym oraz udostępnione dyrektorowi szkoły.

Autor innowacji zastrzega sobie możliwość do wprowadzania cząstkowej ewaluacji w celu wprowadzenia ewentualnych modyfikacji metod i form pracy z uczniem.

VIII Literatura

  • Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak, Lublin, UMCS 2015
  • Podstawy neurologopedii. Podręcznik akademicki, T. Gałkowski, E. Szeląg, G. Jastrzębowska, Opole 2005
  • Logopedia – pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki, tom 2, T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, Opole 2003
  • Przygotowanie dziecka z wadą słuchu do nauki szkolnej, U. Eckert, Warszawa, WSiP 1986
  • Pedagogika niesłyszących i słabosłyszących – surdopedagogika, U. Eckert, w: Pedagogika specjalna, pod red. W. Dykcika, Poznań, UAM 1997
  • Wczesna opieka nad dzieckiem z wadą słuchu, T. Gałkowski, Szczecin, 1998
  • Usprawnianie słuchu i mowy dziecka z uszkodzonym narządem słuchu, I. Sosnowska-Wieczorek, Rewalidacja nr 1 (7), 2000

………………………………….

podpis nauczyciela

Autor: Kinga Kęcka – Czytelniczka Portalu

Zespół Szkół nr 1 Specjalnych w Kielcach

Bookmark the permalink.

Zbliżające się szkolenia online w naszej akredytowanej placówce doskonalenia nauczycieli:

Dodaj komentarz