Program „Jestem bezpieczny” dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną

Opublikowano: 18 kwietnia 2019 roku

PROGRAM „JESTEM  BEZPIECZNY”

 I CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU

Jest to program wspomagający rozwój dziecka ukierunkowany na bezpieczeństwo w życiu codziennym. Uczestnictwo w zajęcia opartych na tym programie, pomoże dziecku przygotowywać się do codziennego, nie zawsze bezpiecznego świata. Służy także lepszemu poznaniu siebie, a także swoich możliwości. Program zawiera tematy, które powinny być poruszone w ramach edukacji uczniów, szczególnie kierowany jest do nauczycieli, wychowawców klas młodszych szkoły podstawowej.

Program oraz proponowana literatura w pełni sprawdziła się w pracy z uczniami niepełnosprawnymi intelektualnie w stopniu umiarkowanym i znacznym. Program w całości bądź jego wybrane tematy mogą być zrealizowane na zajęciach rewalidacyjnych, a także korekcyjno-kompensacyjnych, terapii pedagogicznej. Jednak uważam, że zawarte w nim informacje są bardzo ważne, i my jako pedagodzy uczący dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, powinniśmy wyposażyć naszych podopiecznych we wszystkie zawarte tutaj zagadnienia.

II CELE GŁÓWNE

Celem  tego programu jest uzmysłowienie uczniom, jakie zagrożenia czyhają na dzieci we współczesnym świecie, ukazanie jak wiele jest rzeczy niebezpiecznych, nauczenie jak można sobie z nimi poradzić będąc młodym człowiekiem, wykształcenie mechanizmów obronnych w celu uniknięcia niebezpiecznych sytuacji, zdarzeń, wyuczenie postaw jak samemu nie prowokować, nauczenie jak korzystać racjonalnie z dóbr natury i techniki.

III CELE SZCZEGÓŁOWE

Uczeń umie i potrafi odpowiednio zachować się mając na uwadze bezpieczeństwo swoje i innych w domu, na ulicy, w szkole, podczas wakacji i ferii, w czasie podróży, posługuje się telefonem komórkowym, korzysta ze źródeł Internetu, wymienia telefony alarmowe oraz w sposób adekwatny reaguje na zaistniałe zagrożenie.

Optymalnej realizacji celów sprzyja:

  •  dobra i przemyślana organizacja zajęć,
  • wybór gier i zabaw utrwalających,
  • zaangażowanie uczniów.
IV METODY I FORMY REALIZACJI PROGRAMU

METODY PRACY:

  • samodzielne działanie
  • obserwacja i pokaz
  • przekaz słowny
  • możliwość działania, wg własnego pomysłu
  • samodzielne doświadczenia dziecka
  • spontaniczna aktywność dziecka

FORMY PRACY:

  • praca indywidualna
  • praca w parach
  • praca w grupach
V TEMATY ZAJĘĆ
Numer lekcjiTematyWiadomości i umiejętności ucznia
1Zajęcia organizacyjne – zapoznanie z planem pracy.
  • Przepisy BHP.
  • Zapoznanie uczniów z programem pracy.
2Na ulicy i drodze.
  • Przypomnienie zasad bezpieczeństwa na drodze i ulicy.
  • Analiza opowiadania „Wypadek na drodze podczas wyprawy po kasztany”.
3Ryzykowne zachowania na chodniku.
  • Próba przewidywania skutków ryzykownych zachowań  na drodze.
  • Mini quiz – sprawdź, co wiesz.
4Prąd i urządzenia elektryczne.
  • Analiza opowiadania „Przygoda rodzeństwa z latawcem i prądem”.
  • Mini quiz – sprawdź, co wiesz
5Urządzenia elektryczne w łazience.
  • Omówienie różnych sytuacji związanych z urządzeniami elektrycznymi.
  • Przewidywanie skutków niewłaściwego korzystania z urządzeń elektrycznych.
6Uwaga! Gaz!
  • Analiza opowiadania „Wybuch gazu w miejscowości Hani i Stasia”.
  • Utrwalenie znajomości urządzeń działających na gaz.
7Zagrożenie pożarowe.
  • Poznanie zasad bezpieczeństwa w przypadku ulatniającego się gazu.
  • Interpretacja ilustracji przedstawiających różne niebezpieczne sytuacje.
  • Mini quiz o gazie – sprawdź, co wiesz.
8Z wodą nie przelewki.
  • Analiza opowiadania „Przygoda Bartka podczas kąpieli”.
  • Mini quiz – sprawdź, co wiesz.
9Środki czystości.
  • Analiza opowiadania „Przygoda Oli podczas prania”.
  • Utrwalenie środków codziennego użytku zawierające substancje szkodliwe.
10Jakie substancje są szkodliwe?
  • Poznanie oznakowania substancji szkodliwych i trujących.
  • Środki ostrożności ze szkodliwymi substancjami lub niewiadomego pochodzenia.
  • Mini quiz o środkach czystości – sprawdź, co wiesz.
11Spotkanie z nieznajomym.
  • Analiza opowiadania „Spotkanie Antka z nieznajomym” – ocena zachowania chłopca.
  • Poznanie zagrożeń ze strony nieznajomych.
12Komu otworzyć?
  • Omówienie zachowań w stosunku do obcych na podstawie krótkich prezentacji multimedialnych.
  • Mini quiz – sprawdź, co wiesz.
13Uwaga na wysokość!
  • Analiza opowiadania „Wypadek Maćka w czasie zabawy w chowanego”.
  • Mini quiz – sprawdź, co wiesz.
14Im wyżej tym mniej bezpiecznie.
  • Omówienie lekkomyślnych zachowań dzieci i przewidywanie ich konsekwencji.
15Miejsca niebezpieczne do zabawy.
  • Wskazywanie i uzasadnianie miejsc niebezpiecznych do zabawy – próby przewidywania konsekwencji zachowania.
16Przyjaciele małego człowieka.
  • Analiza opowiadania „Wypadek na chodniku – pomoc nieoczekiwanych przyjaciół”.
  • Przykłady zagrożeń, w których uczniowie zmuszeni są do proszenia o pomoc.
  • Poznanie „dobrych przyjaciół”: sąsiedzi, policjanci, strażacy, pracownicy pogotowia ratunkowego, nauczyciele i pracownicy szkół, obsługa sklepów, rodzina.
17Telefony alarmowe.
  • Utrwalenie numerów alarmowych i objaśnienie sytuacji zagrażających, w których konieczne wezwanie jest pomocy.
  • Ćwiczenia praktyczne w wzywaniu pomocy.
  • Mini quiz – sprawdź, co wiesz.
18Bezpieczna komórka.
  • Ustalenie bezpiecznych miejsc do prowadzenia rozmów telefonicznych.
  • Uzmysłowienie uczniom, że kupno kradzionego telefonu jest przestępstwem.
19Bezpieczne ferie zimowe.
  • Burza mózgów na podstawie prezentacji multimedialnej.
  • Próby przewidywania konsekwencji niebezpiecznych zabaw i zachowań.
20Ciemna strona Internetu.
  • Poznanie funkcji Internetu i  korzyści płynących z prawidłowego korzystania z Internetu.
  • Uświadomienie uczniom zagrożeń płynących z nadmiernego korzystania z komputera.
21Bezpieczeństwo w sieci.
  • Wspólne ułożenie 10 zasad bezpiecznego korzystania z Internetu.
22Niebezpieczeństwa ze strony przyrody.
  • Poznanie  niebezpieczeństw wynikających z pogody (burza, ulewa, grad, powódź, susza) i podstawowych  zasad  bezpieczeństwa.
23Zasady zachowania wobec niebezpieczeństw przyrody.
  • Poznanie podstawowych zasad zachowania wobec niebezpieczeństw przyrody.
24Pułapki przyrody.
  • Analiza opowiadania „Zabawa z owocami nieznanego krzewu w ogrodzie”.
  • Zagadki i quizy – sprawdzenie wiadomości.
25Trujące owoce drzew i krzewów.
  • Poznanie często spotykanych trujących krzewów na podstawie krótkiej prezentacji multimedialnej.
26Lekarstwa i ty.
  • Analiza opowiadania „Przygoda Magdy z witaminami”.
  • Ustalenie zasad przyjmowania leków.
  • Mini quiz – sprawdź, co wiesz.
27Zasady przyjmowania lekarstw.
  • Utrwalenie  zasad przyjmowania leków.
  • Mini quiz – sprawdź, co wiesz.
28Zachowanie wobec psa.
  • Analiza opowiadania „Przygoda Justynki podczas zabawy z pieskiem”.
  • Funkcje i role jakie pełnią psy dla człowieka.
29Ostrożnie z psem.
  • Ćwiczenia w analizowaniu sytuacji ryzykownych w stosunku do psa na podstawie prezentacji multimedialnej.
30Co zagraża dzieciom na wsi?
  • Analiza ryzykownych zachowań i prac jakie dzieci wykonują na wsi.
  • Konsekwencje prawne rodziców.
31Co zagraża dzieciom w mieście?
  • Analiza ryzykownych zachowań jakie mogą wystąpić w mieście.
  • Konsekwencje prawne rodziców.
32Zagadki i quizy – sprawdzenie wiadomości.
  • Utrwalenie i sprawdzenie wiadomości zdobytych na zajęciach.
33Bezpieczne wakacje w górach.
  • Zasady poruszania się po szlakach.
  • Instytucja GOPR – charakterystyka.
34Bezpieczne wakacje nad wodą.
  • Zasady bezpieczeństwa nad wodą.
  • Instytucja WOPR – charakterystyka.
35Bezpieczne wakacje.
  • Burza mózgów na podstawie prezentacji multimedialnej.
  • Próby przewidywania konsekwencji niebezpiecznych zabaw i zachowań.
36Podsumowanie zajęć.
  • Utrwalenie i sprawdzenie wiadomości zdobytych na zajęciach.
VI KRYTERIA OCENY I METODY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Ze względu na specyficzny charakter edukacji uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym, a także indywidualne tempo i zakres nauki każdego ucznia, osiągnięcia w poszczególnych sferach oddziaływań pedagogicznych i rewalidacyjnych są planowane indywidualnie. Realizacja programu wymaga szczególnie starannego doboru metod i form pracy oraz środków dydaktycznych.

Przewidywane osiągnięcia

Uczeń:

  • wykonuje zadania problemowe samodzielnie lub z niewielką pomocą nauczyciela,
  • wymienia telefony alarmowe i wie w jakich sytuacjach należy z nich korzystać,
  • stosuje zasady bezpiecznej zabawy oraz wskazuje właściwe miejsca do zabawy,
  • stosuje podstawowe środki bezpieczeństwa na drodze i ulicy,
  • wie, że nie może samodzielnie przyjmować leków,
  • zna zastosowanie urządzeń elektrycznych znajdujących się w domu,
  • wskazuje ryzykowne zachowania wobec zwierząt,
  • odpowiednio i racjonalnie korzysta z Internetu,
  • wie jak racjonalnie korzystać z telefonu komórkowego,
  • zna zasady właściwego zachowania się podczas nieszczęśliwego zdarzenia,
  • wie do kogo może zwrócić się o pomoc,
  • bezpiecznie zachowuje się podczas podróży,
  • wskazuje ryzykowne zachowania wobec zwierząt,
  •  bezpiecznie i samodzielnie pozostaje w domu.
VII EWALUACJA

Aby przekonać się, czy zaproponowany program daje pożądany wpływ na uczniów, konieczne jest przeprowadzenie ewaluacji tj. działania pozwalającego stwierdzić, w jakim stopniu cele są osiągnięte, czy proponowane metody i formy pracy są skuteczne. Oceny atrakcyjności zajęć dokonają same dzieci poprzez udział w zajęciach oraz informacje zwrotną. Wyniki ewaluacji posłużą do wyciągnięcia wniosków
o realizacji programu.

Narzędzia ewaluacyjne: arkusz ewaluacyjny na początek programu z zadaniami dotyczącymi bezpieczeństwa, ankieta dla uczniów, wyniki sprawdzianów/kart pracy wiedzy i umiejętności, arkusz ewaluacyjny na zakończenie programu (w zależności od umiejętności uczniów, ankieta może być przeprowadzona ustnie).

Ankieta po odbytych zajęciach

  1. Dzisiejsze zajęcia były na ocenę ……………………………………………………
  2. Podobało mi się…………………………………………………………………………..
  3. Moja mina po zajęciach (zaznacz pętlą odpowiednią emotkę):

odniosłem sukces

jestem zmęczony

myślałem, że pójdzie mi lepiej

DZIĘKUJĘ

Należy pamiętać, że oceniając postępy ucznia, należy wziąć pod uwagę zaangażowanie i włożony
w pracę wysiłek, stopień opanowania materiału (z uwzględnieniem możliwości ucznia), przygotowanie do zajęć i udział w lekcji – aktywność. W ocenianiu bieżącym stosuje się pochwały słowne i 4 punktowy system oceniania zgodny z Wewnątrzszkolnym Systemem Oceniania.

Zakres opanowanych wiadomości i nabytych umiejętności formułowany będzie w następujący sposób:

1. Ocenianie bieżące:

  • słowna pochwała
  • umowny system znaków.

2. Ocenianie śródroczne i końcoworoczne:

  • ocena opisowa
  • ewaluacja IPET.

Ocenianie uczniów jest podsumowaniem wszelkich wysiłków pedagogicznych, a jednocześnie narzędziem ewaluacyjnym w pracy nauczyciela.

Polecana literatura

Poniższe pozycje przeznaczone są do ćwiczeń z dziećmi w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, a także z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie w stopniu umiarkowanym lub dziećmi o zaburzonym rozwoju, na przykład z autyzmem czy zespołem Aspergera, które mają duże problemy z opanowaniem pewnych nawyków oraz zasad bezpieczeństwa i dobrego zachowania.

  1. Dąbrowska R., Bezpiecznie przez życie, czyli jak uczyć dziecko unikania zagrożeń, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2009.
  2. Hinz M.,Wiem, jak się zachować. Pomoce do nauki zasad odpowiedniego zachowania
    w niebezpiecznych i trudnych sytuacjach,
    Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2013.
  3. Gut M., Kłopoty Tymona. Historyjki społeczne o tym, jak się zachować w różnych sytuacjach życia codziennego. Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2015.
  4. Gut-Orłowska M., Tymon rozumie innych. Historyjki społeczne o tym,  jak się zachować
    w różnych sytuacjach życia codziennego.
    Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2018.
  5. Pewny start. Świat wokół mnie. Ja w bezpiecznym świecie. Materiały ćwiczeniowe z zakresu umiejętności społecznych dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Opracowanie zbiorowe, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa 2016.

 

 Program „Jestem bezpieczny” opracowała: Agnieszka Sapelecka

Materiał nadesłany przez Czytelniczkę portalu Pedagogika Specjalna – portal dla nauczycieli

 

Bookmark the permalink.

Inne artykuły z tej kategorii:

Dodaj komentarz